متون شرقي و سنتي زردشتي
نوشته و پژوهش:
هاشم رضي
در «متون شرقي و سنتي زرتشتي» پژوهشگر فرهنگ و اديان ايران قديم گزارشي مستند با نقل ترجمه هايي از متون پهلوي، عربي، سرياني و پازند و فارسي زرتشتي از تولد زرتشت و داستان زندگي او در ايران زمين ارائه مي دهد.
از فرازهاي زيبايي زندگي اسطوره اي زرتشت داستان شيرين پيروزي زرتشت بر زشتي ها و بديها زيانكاريها ... است كه اين بدي ها را در ايران باستان به نام ديو مي شناخته اند، مانند ديو خشم.
هاشم رضي در فصل ديگري از اين كتاب با نظر به منابع و متن هاي پهلوي و ديگر نسخ كتاب هاي معتبر شكل گيري انديشه هاي عرفاني زرتشتي را مورد بررسي علمي قرار مي دهد.
شعرهايي روان از زرتشت نامه و حكايتهاي شنيدني از ايران باستان همچون داستان سرو كاشمر از فصل هاي خواندني «متون شرقي و سنتي زرتشتي» است.
اين كتاب با وجود زبان ساده و فارسي روان خود هم مي تواند يك منبع پژوهشي كامل درباره ي زرتشت باشد و هم يك مرور خاطره برانگيز از تاريخ ايران باستان براي همه ي دوستداران فرهنگ و تمدن ايران زمين.
در جلد اول اين كتاب بزرگ با توجه به مستندات و متن هاي گاثايي و اوستا درباره زرتشت، زندگي نامه و تاريخ معاصر زرتشت، نظر مورخين و محققان درباره ي زرتشت و روايت يوناني درباره ي زرتشت مورد بررسي قرار گرفته است.
در بخش دوم داستان زندگي زرتشت به روايت متن هاي پهلوي مانند كتاب هفتم دينكرد، ويجر كرت دينيك و «زات سپرم» به فارسي برگردان و پژوهش شده است.
در بخش سوم زندگي و انديشه هاي زرتشت بنابر كتاب شارستان چهار چمن تاليف فرزانه بهرام و بررسي تفكر آذر كيوان و مكتب او انجام پذيرفته است.
در بخش چهارم گزارشات پهلوي درباره بازي شطرنج و روايات ديگر آن در كتابهاي مهم هند به فارسي برگردانده و بررسي شده است.
در كتاب دوم، مطالعه اي شگرف در زمينه زرتشت نامه و سراينده ي آن و همچنين كتاب دبستان مذاهب صورت پذيرفته است و بخشهايي از سرودهاي زرتشت نامه و متن كتاب دبستان مذاهب نيز آمده است.
در فصل پاياني كتاب نيز كتابهاي مهم ديگري همچون تاريخ طبري، تاريخ ثعالبي ، تجارب الامم، تاريخ ابن اثير، مروج الذهب، آثار الباقيه، مجمل التواريخ و تاريخ الكامل و همچنين نظرات انديشمندان و عارفان مسلمان در زمينه ي زرتشت مورد پژوهش واقع شده است.
پژوهشگران تاريخ ايران باستان و عرصه ي دين پژوهشي مي توانند يادداشت هايي راهگشا درباره ي «منظومه دستور داراب پالن»، «علم الاسرار و دانش خشنوم و رموز» دانش رازآميز زرتشتي به معني دانش خشنودي معنوي، بخشهايي خواندني از كتاب «سد در»، سفرنامه ي ارديواراف و جادوهاي دهاك بابلي و داستان منظوم «چنگرنگهاچه» داستان مناظره زرتشت و داناي هندو را در اين كتاب مطالعه كنند.
