|
نقد و بررسی ادبیات داستانی آلمان در کانون ادبیات ایران |
|
|
|
|
سمانه افتخاری
|
|
يكشنبه, ۰۷ تیر ۱۳۸۸ ساعت ۱۳:۳۰ |
|
روز دوشنبه اول تیر ماه 88 کتاب از کافکا تا گراس با حضور رضا نجفی (مترجم و مولف اثر) محمود حسینی زاد (منتقد و کارشناس ادبیات آلمانی) محمدرضا گودرزی (منتقد و داستان نویس) و جمعی از نویسندگان و علاقمندان به ادبیات داستانی در سالن اجتماعات کانون نقد و بررسی شد، در این نشست ابتدا رضا نجفی گفت: این کتاب ده سال قبل آماده چاپ بود ولیکن بدلیل مشکلاتی سر راه چاپ این کتاب قرار گرفت نتوانست به موقع چاپ شود به همبن دلیل فعلاً یکی از اشکالات این کتاب آن است که داستانویسان امروز آلمان در آن حضور ندارند. نجفی در ادامه درباره جایگاه قبلی و فعلی ادبیات آلمان به صورت اجمالی توضیحاتی ارائه کرد. وی گفت: نازی ها در زمان جنگ سنت ها، زبان و ادبیات آلمانی را نابود کردند به همین دلیل هاینریش می گفت: بعد از جنگ سخت ترین کار نوشتن یک صفحه نثر بود به جهت بخش نامه ها و شعارهایی که نازی ها در زبان آلمانی وارد کرده بودند. اما بعد از جنگ آلمانی ها سعی می کنند از اول شروع کنند ساعت صفر که درباره آلمان معروف است مربوط به همبن قضایاست البته نویسنده های قدیمی چون توماس مان، هرمان هسه و ... حضور داشتند ولی در آلمان مخاطبان دنبال صداهای تازه تر می گشتند چون مردم تجربه های تلخ زمان جنگ را پشت سر گذاشته بودند دنبال کسی بودند که به این مسائل بپردازند نه به بحث کلی و مسائل فلسفی و ... به این ترتیب یک چرخش اساسی در ادبیات آلمانی ایجاد شد اولاً اقبالی به رئالیزم نشان داده شد و قوت گرفت دوم اینکه الگوی نویسندگان آلمانی نویسندگان آمریکایی و انگلیسی بود و پیامد این کار آن بود که نثر ساده تر شد، جملات کوتاه تر شد و به جای مسائل فلسفی مسائل روز بیشتر مطرح می شود مثل آسیبهای جنگ، بیکاری، گرسنگی و ... البته نویسندگان مدرنتری مثل گراس و ... هم بودند ولی اقبال عموم خواننده ها به نویسندگان رئال بود این بخش آن چیزی بود که من سعی کردم در این کتاب به تصویر بکشم و همچنین مقایسه ای کردم بین داستانهای قبل و بعد از جنگ. نجفی در ادامه داستان " نگاه تحقیرآمیز" اثر " کورت کوزنبرگ" را از مجموعه از کافکا تا گراس انتخاب کرد، برای حاضران در جلسه قرائت کرد. محمود حسینی زاد نخستین منتقد جلسه بودند که درباره کافکا تا گراس سخن گفتند. وی گفت پیش از این در تهران کتاب فروشی هایی بود که ما تازه ترین آثار آلمانی را می توانستیم تهیه کنیم و با گسترش اینترنت خلاء نبود این کتاب ها کمتر حس شد یکی از حسن های این کتاب آن است آثار نویسندگان شاخص سده بیست آلمان را می توانیم یکجا ببینیم. حسینی زاده در ادامه درباره کورک کوزنبرگ و داستان خرید بزرگ او که به شکل رئال نوشته شده است ، صحبت کرد وی گفت که این داستان نماد مصرف گرایی جامعه آن روز آلمان را به تصویر می کشد روزنبرگ در این داستان و جامعه مصرف گرایی آلمانی را پیش گویی می کند منتقدان می گویند: روزنبرگ همچنین درباره به وجود آمدن اتحادیه اروپا هم نظریه هایی ارائه می دهد که بعد ها این انتفاق می افتد یکی از شگردهای روزنبرگ آن است که در داستانهایش مرز بین واقعیت و تخیل را از بین می برد و این کار را به بهترین شکل مطرح می کند محمدرضا گودرزی منتقد بعدی نشست کانون بودند که درباره کتاب از کافکا تا گراس گفت: این کتاب 27 داستان دارد که 9 داستان از آن ها تامل برانگیز تر است به نظر من اغلب داستانهای آلمانی اندیشه محور هستند بعد فلسفی- اجتماعی و تمثیل در اکثر داستانها نقش محوری دارند شاید این بدلیل سنت فلسفی نیرومند آلمان است ولیکن به نظرم مثل داستانهای دیگر زبانها مثل آمریکایی لاتین خوش خوان نیستند دیگر اینکه در این مجموعه هر چقدر به اواخر داستانها نزدیک می شویم جذابیتهای داستانی بیشتر می شود تنها اشکالی که می توان به آن اشاره کرد در نقد و بررسی آن است که مولفان در روی جلد به آن اشاره کردن به نظرم بیشتر به معرفی پرداخته شد تا نقد و بررسی داستانها و ... گودرزی در ادامه داستان نگاه تحقیرآمیز کورک گوزنبرگ را به طور اجمال نقد و بررسی کرد وی گفت : اولین نکته ای که در این داستان نظر ما را جلب می کند استوار بودن سیستمی خودکامه بر اوهام و تصورات است. نکته این است که سیستم پلیسی است ولیکن چگونه می شود نگاه تحقیرآمیز را تفسیر کرد جای تعجب دارد. ظاهراً جان مایه داستان بیشتر طنز است تا واقعیت. شگردی که د راین داستان گرفته شده است نویسنده مجاز جز به کل را وارد جامعه شناسی سیاسی کرده است چون متهم ریش قرمز دارد و اداره پلیس به این واسطه کل کسانی که این نشانی را دارند را دستگیر می کنند .
|
|
آخرین بروزرسانی در يكشنبه, ۰۷ تیر ۱۳۸۸ ساعت ۱۳:۳۰ |